๑. ความหมายของการพัฒนาชุมชน การพัฒนาชุมชน คือ กระบวนการที่ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงเป็นขั้นเป็นตอนและมีเป้าหมายไปในทาง ที่ดีขึ้นของชีวิตความเป็นอยู่ของคนในชุมชน โดยอาศัยความร่วมมือร่วมใจกันของคนในชุมชนเองเป็นหลัก ใครมีบทบาทในการพัฒนาชุมชน ทุกคนในชุมชนล้วนมีบทบาทในการพัฒนาชุมชนทั้งนั้น แต่ด้วยเหตุที่การพัฒนาชุมชนจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือร่วมใจของทุกฝ่าย ทั้งภายในชุมชนเอง และภายนอกชุมชน จึงจำเป็นที่จะต้องมีตัวแทนของชุมชนทำหน้าที่เป็นแกนกลางในการประสานความ ร่วมมือร่วมใจจากทุกฝ่าย ซึ่งในที่นี้คือ คณะกรรมการชุมชน นั่นเอง ๒. องค์ประกอบของคณะกรรมการชุมชน คณะกรรมการชุมชนคงประกอบด้วยตัวแทนของ ชุมชนประมาณ ๗-๑๕ คน โดยให้มีการเลือกประธานคณะกรรมการหนึ่งคน รองประธานหนึ่งคน เลขานุการหนึ่งคน และให้กรรมการที่เหลือแต่ละคนรับผิดชอบงานด้านต่างๆ ตามความเหมาะสม ซึ่งโดยปกติแล้วจะประกอบด้วยฝ่ายต่างๆจำนวน ๗ ฝ่าย คือ ฝ่ายปกครองฝ่ายป้องกันและรักษาความสงบเรียบร้อยฝ่ายการคลังฝ่ายสาธารณสุขฝ่ายพัฒนาฝ่ายสวัสดิการฝ่ายการศึกษาฝ่ายปกครอง มีหน้าที่ - บำบัดทุกข์บำรุงสุข ของประชาชน- การดูแลชุมชนให้เป็นไปโดยกฎหมาย ขนบธรรมเนียมประเพณี จารีตประเพณี และนโยบายส่วนรวมของชาติ- การเสริมสร้างความสามัคคีของส่วนรวม- การดูแลรักษาสาธารณะสมบัติของแผ่นดินที่ราษฎรใช้ประโยชน์ร่วมกันในชุมชน เช่น ไฟฟ้าสาธารณะ ฝ่ายป้องกันและรักษาความสงบเรียบร้อย มีหน้าที่ - การดูแลรักษาความสงบเรียบร้อยในชุมชน- ช่วยเหลือดูแลและระมัดระวังในการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยในชุมชน- เรื่องอื่นๆ ที่คณะกรรมการชุมชนมอบหมาย ฝ่ายพัฒนา มีหน้าที่ - วางโครงการและแผนดำเนินงานพัฒนาส่งเสริมอาชีพของราษฎรชุมชน- การขอความช่วยเหลือจากหน่วยงานราชการ องค์กร หรือเอกชนตามที่เห็นสมควรเพื่อปฏิบัติงานตามโครงการ- การแก้ไข ปัญหาอุสรรค ขัดข้องที่เกี่ยวกับงานพัฒนาชุมชน- เรื่องอื่นๆ ที่คณะกรรมการชุมชนมอบหมาย ฝ่ายการคลัง มีหน้าที่ - มีหน้าที่เกี่ยวกับการคลังและทรัพย์สินของชุมชน- เรื่องอื่นๆ ที่คณะกรรมการชุมชนมอบหมาย ฝ่ายสวัสดิการสังคม มีหน้าที่ - มีหน้าที่เกี่ยวกับสวัสดิการของคนในชุมชน- การสงเคราะห์ผู้ยากจนที่ไม่สามารถช่วยเหลือตนเองได้- การสงเคราะห์ผู้ประสบภัยธรรมชาติตามความจำเป็น- เรื่องอื่นๆ ที่คณะกรรมการชุมชนมอบหมาย ฝ่ายสาธารณสุข มีหน้าที่ - การรักษาพยาบาล- การส่งเสริมสุขภาพอนามัย- การป้องกันโรค- การวางแผนครอบครัว- การสุขาภิบาล- การรักษาสภาวะแวดล้อมของชุมชน และป้องกันอันตรายอันเกิดจากสภาวะแวดล้อมในชุมชน และเรื่องอื่นๆ ที่คณะกรรมการชุมชนมอบหมาย ฝ่ายการศึกษา มีหน้าที่ - การศึกษา- การลูกเสือ- กิจกรรมเยาวชน- กิจกรรมเกี่ยวกับศาสนา ศิลปะ วัฒนธรรม- การกีฬา การพักผ่อนหย่อนใจ- เรื่องอื่นๆ ที่คณะกรรมการชุมชนมอบหมาย ๓. บทบาทหน้าที่ของคณะกรรมการชุมชน บทบาทหลักๆ ของคณะกรรมการชุมชนอาจสรุปได้ ๖ ประการ ดังนี้ เป็นผู้นำและเป็นแกนกลางในการพัฒนาชุมชนแก้ไขปัญหาต่างๆ ที่เกดขึ้นในชุมชนเสนอแผนงานและโครงการเพื่อขอความช่วยเหลือจากเทศบาลส่งเสริมและสนับสนุนให้ประชาชนมีความสำนึกและร่วมใจกันพัฒนาส่งเสริมขนบธรรมเนียมประเพณีอันดีงาม และสร้างความสามัคคีในชุมชนดำเนินการื่อนๆ ตามที่เห็นสมควร คณะกรรมการชุมชนอาจคัดเลือกผู้ช่วยคณะกรรมการได้ไม่เกินฝ่ายละ ๕ คน การประชุมคณะกรรมการชุมชน ต้องให้มีการประชุมอย่างน้อยเดือนละ ๑ ครั้ง ให้คณะกรรมการชุมชน สรุปปัญหา และอุปสรรค ในการดำเนินงานต่อคณะกรรมการการอำนวยการพัฒนาชุมชนเป็นประจำทุก ๓ เดือน